Sluitertijd voor beginners

Sluitertijd voor beginners

Sluitertijd is een geweldige functie op jouw camera. Het geeft je de vrijheid om volop te experimenteren. Wat is sluitertijd en hoe kun je deze functie het beste gebruiken? Ik leg het hier uit.

Ik geloof dat fotografie makkelijk gemaakt moet worden waardoor het toegankelijk is voor iedereen. Dat is ook de reden dat ik DeFotoblogger gestart ben. Weg met de vele technische verklaringen en als het al nodig is deze verklaringen dan zo eenvoudig mogelijk maken. Ik ga er vanuit dat dit ook lukt voor jullie als lezer. M

Dus geen technische en moeilijke uitleg, maar helaas is “sluitertijd” voor vele van ons nog steeds een lastig begrip. Daarom leggen we het voor je uit. Bij elke opname die je maakt met een fototoestel zijn er drie waarden van belang. Opgesomd zijn het de ISO waarde, het diafragma en je raad het waarschijnlijk al, de sluitertijd. De combinatie van deze drie waarden zorgen ervoor dat je een correcte opname maakt of kunt maken. Het spelen met deze waarden zorgt ervoor dat je creatief kun zijn in je opnamen door effecten toe te voegen zonder daarvoor een nabewerkingsprogramma te raadplegen.

Leading into the distance, the pier at Ft. Foster in Kittery, Maine leads out over the milky smooth flow of the tide. The sky a pastel orange-pink as the sun sets
Fotografie door: Jeff Sinon

Laten we beginnen: wat is sluitertijd?

Binnenin je camera direct voor je sensor zit een flapje/klepje genaamd sluiter (shutter). Wanneer je een foto neemt opent en sluit het klepje zodat licht de sensor kan bereiken waardoor er een opname gemaakt wordt. Sluitertijd zegt niets anders dan de tijd die het klepje opblijf en dicht gaat.

Hoe wordt sluitertijd gemeten?

Sluitertijd wordt gemeten in seconden of fracties van seconden. Een korte sluitertijd van bijvoorbeeld 1/4000 betekent dat het klepje heel erg snel open en dicht gaat, namelijk in 4000ste van een seconde (0,004 seconden). Deze tijd van openen en sluiten is beter bekend als belichtingstijd, want het is het aantal seconden dat de sensor belicht wordt.

De meeste camera’s bieden een groot bereik in het aantal mogelijke sluitertijden van een paar duizendste van seconden tot 30 of meer seconden. Dit laatste wordt bulb genoemd. Dat betekent dat de sluiter net zolang open blijft staan als dat jij de knop ingedrukt houdt.

Timelapse-naakt-art(5-2)

Kies de beste sluitertijd

Wanneer je vanuit de automatische stand fotografeert zal je camera de sluitertijd zo goed mogelijk proberen te benaderen. Meestal lukt dat ook. Maar helaas niet altijd, wat kan resulteren in een slechte belichting of zelfs een bewogen/wazige opnamen.

Neem de regie in handen en ga fotograferen vanuit de manuele stand of vanuit de sluitervoorkeuze stand. Dan bepaal je alles zelf of indien je kiest voor de sluitertijd voorkeuze alleen de gewenste sluitertijd. Ga je afstappen van de automatische stand, denk dan aan de volgende punten:

Trillingen van je camera

Trillingen van je camera gebeurt over het algemeen alleen als je vanuit de losse hand fotografeert. Het maakt niet uit hoe goed jouw vaste hand is, perfect stilstaan is onmogelijk. Deze kleinste beweging kan resulteren in een bewogen foto, of een onscherpe foto.

Fotografie: John Abella
Fotografie: John Abella

Je ziet dit vooral bij het gebruik van een lange telelens. En wil je dit voorkomen dan kan je een snellere sluitertijd selecteren of een lens gebruiken met een kortere brandpuntafstand.

Een algemene regel is dat je een sluitertijd gebruikt met als waarde de gekozen brandpuntafstand. Dus heb je een 200mm lens dan gebruik je een sluitertijd van 1/200ste. Wanneer je dit zelf wilt berekenen, hou dan ook de cropfactor van jouw camera in de gaten. Het kan maar zo zijn dat jouw 200mm lens een effectieve brandpuntsafstand heeft van 350mm.

Bewegingsonscherpte

Bewegingsonscherpte gebeurt over het algemeen als je een bewegend voorwerp zoals een auto of fiets fotografeert. Wanneer je nu een langere sluitertijd neemt zal de fietser door de opname (frame) gefietst zijn, waardoor deze fietser er als een wazige streep uit komt te zien in de opnamen. Of zoals in dit voorbeeld een draaimolen die op een ufo gaat lijken.

Langere sluitertijd Jeff Sinon

Om dit te voorkomen zal je wederom de sluitertijd moeten verhogen, hierdoor heeft de fietser mindertijd om door de opname te kunnen fietsen waardoor hij of zij als het waren wordt bevroren in de tijd.

Stel jezelf deze vraag: wil ik wel dat de fietser bevroren lijkt of vind ik de wazige streep wel leuk? Het geeft namelijk een gevoel van snelheid weer wat een interessant beeld kan zijn om naar te kijken.

Belichting

Nog 1 punt om rekening mee te houden. Je zult ervoor moeten waken dat je opname wel goed belicht wordt. Een lange sluitertijd zal meer licht op de sensor geven terwijl een korte sluitertijd weinig licht op de sensor geeft. Kies een sluitertijd die voldoende licht toelaat, zo krijg je een opname waar je naar kunt kijken. Wanneer het beeld te donker of te licht is dan is de sluitertijd te kort of juist te lang.

20150207-MAI_4406

Denk erom het gaat altijd om de drie waarden! ISO, diafragma en sluitertijd. Pas je de sluitertijd aan dan zal je ook naar de waarden van ISO en diafragma moeten kijken. Indien je fotografeert vanuit de sluitertijd voorkeuze optie van je camera zal je zien dat de waarden van ISO (indien deze op auto staat) en diafragma aangepast wordt wanneer je de sluitertijd aanpast.

Wil je fotograferen vanuit de volledige manuele stand? Onthoud dan deze techniek: kies eerst een sluitertijd waarbij je het gewenste effect krijgt met betrekking tot bijvoorbeeld een glad wateroppervlak en pas daarna de diafragma en de ISO waarde aan totdat je een prachtige opname hebt.

Creatieve effecten

Let the fun start :-). Door actief gebruik te maken van een lange of juist een korte sluitertijd kan je best hele leuke creatieve opnamen maken.

huisdierfotografie Carli Davidson Pet Photography
Huisdierfotografie Carli Davidson Pet Photography
blake-little-honey-covered-humans-preservation-designboom-10
Fotografie: Blake Little

Een lange sluitertijd geeft je bijvoorbeeld de gelegenheid om het wateroppervlak van een kolkende rivier volkomen glad te maken, of het schudden van een hond staat ineens stil. Maar dit effect is ook bijzonder leuk op bijvoorbeeld een menigte met centraal 1 of 2 personen die volledig stilstaan.

Gebruik je een korte sluitertijd dan bevries je de tijd! Dus ook wanneer je met water of in dit voorbeeld met honing speelt. Anders dan een lange sluitertijd wat vaak wel redelijk goed gaat zal je met een korte sluitertijd toch wat vaker moeten oefenen. Het moment van opname is super belangrijk ben je te vroeg of te laat dan mis je het effect en dat is zonde!

Wat ik je als laatste wil meegeven is het volgende: je zult alleen beperkt worden in de mogelijkheden door je eigen fantasie! Bijna alles kan je bereiken door flink te oefenen!
Vond je dit artikel behulpzaam? Deel het dan of laat een reactie achter.

10 Replies to “Sluitertijd voor beginners”

  1. Bij de foto’s zou ik dan graag de sluitertijd, diafragma, iso, gebruikte objectief en afstand willen zien. ( exif gegevens ). Verder duidelijk verhaal waarvoor dank.

  2. Duidelijk verhaal,ik fotografeer altijd op handbediening maar het stukje over crop factor daar snap ik helemaal niets van.
    Mijn camera is de Sony NEX-C3 met een 200 mm lens :SEL18-200
    Groet,Hans

  3. Leuk artikel ben al een tijdje aan het fotograferen/ bij voetbal wedstrijden dus sportfoto’s en bij hondenwandelingen eveneens wat in een fractie bepaald wordt hoe je foto eruit ziet. Dit doe ik altijd volautomatisch. Maar ben aan het oefenen omdit zelf in te stellen. Dus dit artikel is erg nuttig voor mij.

    1. Hoi Gerda,

      Het is helemaal niet erg om op de automatische stand te fotograferen. Het merendeel van de mensen zal nooit van de automatische stand af gaan. Deze tip voor iets langere sluitertijden geeft je hopelijk wel het vertrouwen om eens te gaan proberen om bijvoorbeeld te gaan fotograferen in de sluitertijd stand. Deze stand is volledig automatisch behalve dat je zelf de sluitertijd bepaald. Een foto te veel kan nooit geen kwaad, toch?

      Mvg, Maico

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.