Onderbelichting en overbelichting toelichting

Onderbelichting en overbelichting toelichting

Als het gaat over fotografie dan komen de termen onder- en overbelichting al snel om de hoek kijken. Ook deze termen zijn vaker besproken bij DeFotoblogger maar het kan geen kwaad om hier over te blijven schrijven, juist omdat het zulke belangrijke onderwerpen zijn.

Onderbelichting

Onderbelichte foto’s – of dat nu opzettelijk is gebeurt of per ongeluk – lijken donkerder dan het onderwerp in werkelijkheid was, omdat er onvoldoende licht op de sensor is gevallen. Je kunt natuurlijk ook bewust gaan onderbelichten om een bepaalde dramatiek of sfeer te geven. De redelijk extreme doorslag hierin wordt ook vaak Low Key fotografie genoemd.

onderbelichte foto antwerpen
Deze foto is genomen in het foto museum te Antwerpen en is bewust onderbelicht om zo de kleuren meer naar voren te brengen

Een lichte mate van onderbelichting is geschikt om kleuren sterker te verzadigen en de hooglichten beheersbaar te houden. Het is een goede techniek bij het fotograferen van landschappen wanneer je de intense kleuren van lucht wilt benaderen zonder ze te laten overlopen in zuiver wit.

Een slechte onderbelichting leidt echter bijna in alle gevallen tot het wegvallen van details en textuur in de schaduwen en laten de donkere tonen samenklonteren. Hierdoor gaat de doortekening in de donkere delen verloren. Dit is iets waar je niet op zit te wachten ook niet als je bewust aan het onderbelichten bent voor meer dramatiek.

fotografie door: Matt Anderson
Fotografie door: Matt Anderson

Een dergelijke belichting trekt eveneens de hooglichten omlaag, maar ook hier geldt dat het een persoonlijke beslissing is. Er is bijvoorbeeld niets mis met het belichten van de tere lichte tinten van een setje witte tulpen, zodat de hooglichten dichterbij de middentonen komen en de schaduwen een zwart veld rondom vormen. Als je een dergelijke setting creëert zullen de tulpen hun tere breekbaarheid verliezen en in een neutraler kleurenpalet belanden. Maar dat kan ook bijdragen aan een onverwacht sombere sfeer van de setting. Vaak is het verrassingsaspect van zo’n extreme onderbelichting voldoende om de aandacht te trekken.

Overbelichting

Overbelichting is de andere kant van de medaille en wordt veroorzaakt doordat een onderwerp meer licht krijgt dan nodig is voor een “normale” belichting en de tonen lichter worden opgeslagen dan ze lijken voor het oog. Het gevaar van zelfs een geringe mate van overbelichting is dat de doortekening van de lichtste delen helemaal verloren gaat. De scheidingslijn in heel erg dun tussen het vaststellen van de teerheid van een witte zwanenveer en het verlies van alle doortekening. De digitale sensoren zijn gevoeliger voor overbelichting dan film en daarom luidt het veelgehoorde advies bij digitale fotografie: “stem de belichting af op de hooglichten.” Door ze te belichten dat de hooglichten nog fijne details bevatten vermijdt je uitgebleekte delen in de lichtere partijen. De extreme variant hierop wordt ook wel High Key fotografie genoemd.

overbelichting
Where are you? Gemaakt door Sehneg

Door voor bepaalde onderwerpen overbelichting creatief te gebruiken kun je voor interessante visuele effecten zorgen, zoals een lichte, vrolijke sfeer bij licht getinte onderwerpen. Als je, bijvoorbeeld, een veld lange lichtgekleurde grassen in helder zonlicht fotografeert, zal een geringe overbelichting het dromerige, romantische sfeer benadrukken. Het gevaar van een te sterk overbelichting is echter dat je zo veel details verliest in de heldere delen dat de foto abstract of impressionistisch wordt. Dat is uiteraard perfect als dat je uitgangspunt is 🙂 maar vaak zien dergelijke foto’s eruit alsof ze met een slechte belichtingstechniek zijn gemaakt.

Ik hoop dat dit je wat scherper stelt zodat jij kan uitmaken wanneer je wilt gaan onderbelichten of wilt gaan overbelichten. Veel succes en deel het resultaat met ons door je foto hier in te sturen: Laat je foto zien

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.