Modefotografie: Help, waar zijn de grenzen?

Modefotografie: Help, waar zijn de grenzen?

Waar zijn de grenzen gebleven bij modefotografie? Voor mij was dit één groot raadsel. Als je een tijdschrift of reclameblaadje openslaat is het meestal wel duidelijk wat modefoto’s zijn en wat niet. Toch is dit niet zo gemakkelijk als het lijkt, want ik heb geleerd dat er in principe niet eens een kledingstuk op de foto hoeft te staan. Maarja, wat dan wel? Wat is modefotografie en wat maakt iets een modefoto? Eerst even wat geschiedenis om jullie een beter beeld te geven.

Opkomst

Samen met de opkomende macht van de nieuwe vrouw en de wereldwijde mode heeft de fotografie halverwege de jaren ’90 een populaire tak gekregen: modefotografie. De groei van deze fotografie is afhankelijk van de mode-industrie. Toen deze zich sterk ontwikkelde, was er geld en animo genoeg voor het vastleggen van de hedendaagse mode. Toch heeft niet alleen dit voor groei gezorgd. Het geheim was seks; het zet mensen tot actie, laat mensen liefhebben, kopen en geven. Door de jaren heen is het symbool voor seks, de vrouw geworden. De conclusie was: trek een mooie vrouw designkleding aan en het wordt verkocht. (Liberman, 1979)

Doel

In het begin was het doel van modefotografie, vrouwen laten zien die kleren dragen, maar naarmate de modefotografie zich verder ontwikkelde werden kunst, talent, techniek, psychologie en verkoopmanschap belangrijker. Om iemand, door naar een modefoto te laten kijken, aan te zetten tot het kopen van de desbetreffende kleding, moet de kijker zich interesseren en in een wereld van illusies worden gebracht. De kracht van een modefoto is de aanzet tot actie. Dit kan worden bereikt door in te spelen op de dromen en verbeelding van de kijker, want dat is waar verlangen uit voortkomt. Zo is een vrouw in een mooie jurk een uitnodiging naar een ander bestaan. Als kijker kun je je namelijk inleven en dromen over iets dat je niet hebt. Mode is een symbool voor status, het geeft je smaak en karakter weer en het is een manier om je mening of standpunt te uiten. Hierdoor wordt modefotografie constant heen en weer geslingerd tussen conformisme en opstand. (Liberman, 1979)

Audrey Hepburn door Cecil Beaton
Audrey Hepburn door Cecil Beaton

Vernieuwingen

In het begin was het gebruikelijk een model heel realistisch midden in beeld, frontaal naar de camera gekeerd te fotograferen, maar naarmate de tijdsgeest en generaties veranderden werden de foto’s veel losser. Vanaf de jaren ’60 lieten fotografen modellen bewegen en namen ze ze mee de straat op. Verder werd de vrouw niet meer alleen als charmant en vrouwelijk weergegeven, maar ook als onafhankelijk en apart. Deze vernieuwingen waren nog maar het begin. De modefotografie werd namelijk voorgoed veranderd.

Jean Shrimpton door David Bailey (1962)
Jean Shrimpton door David Bailey (1962)

Nu

Het klinkt dramatischer dan het is. De meeste modefotografie is nu niet meer zo choquerend. Vroeger was modefotografie rauw en imperfect. Zo legde Guy Bourdin in de jaren ’70 en ’80 theatrale scenes vast. Zijn foto’s zijn vervreemdend met ongebruikelijke situaties, felle kleuren en schaars geklede vrouwen. Tegenwoordig wordt er bij de modefotografie meer op zoek gegaan naar perfectie en het neerzetten van een ideaal beeld. Er zijn twee hoofdcategorieën: editorial en advertising. Bij editorial gaat het vooral om het neerzetten van een sfeer en imago. Hierbij heeft de fotograaf veel vrijheid om bijvoorbeeld zijn visie en stijl in de foto’s te verwerken. Advertising draait daarentegen om alleen de verkoop. Het product moet zo goed mogelijk in beeld worden gebracht, waardoor er voor de fotograaf weinig vrijheid overblijft.

Guy Bourdin (1980)
Guy Bourdin (1980)

Voor mij, als student, lijkt het alsof er een hoop vage (ongeschreven) regels zijn. Poses moeten overdreven zijn, ongewoon en ongemakkelijk, maar toch weer niet té geposeerd. Daarbij speelt modelkeuze een grote rol en moeten visagie en styling niet alledaags zijn.

Wat ik hieruit concludeer is, dat het vooral je gevoel is dat zegt of iets een modefoto is of niet. Dit verschilt per persoon en kan tot grote discussies leiden. Zo hebben we het in de les uitgebreid gehad over de foto hieronder. Deze heb ik gemaakt als editorial modefoto, maar is het wel echt een modefoto of valt het weer onder een andere categorie? Misschien heb ik met mijn poging de foto editorial te maken toch de vage grenzen van de modefotografie overschreden. Kortom, er valt voor mij nog veel te leren en te ontdekken.

Modefoto Jessie Kamp
Modefoto Jessie Kamp

 

Bronnen:
Liberman, A. (1979). Introduction. In P. Devlin, Vogue book of fashion photography (pp. 7-8). Londen: Thames and Hudson.
https://pleasurephotoroom.files.wordpress.com/2012/10/audrey-hepburn-stars-as-eliza-doolittle-in-the-film-my-fair-lady.jpg
http://theswinginsixties.tumblr.com/page/2
http://theredlist.com/wiki-2-16-601-793-view-fashion-1-profile-bourdin.html

3 Replies to “Modefotografie: Help, waar zijn de grenzen?”

  1. Leuk om dit te lezen! Ik had exact het zelfde vraagstuk tijdens mijn examen project van Fotografische Vormgeving aan de Fotovakschool.
    ‘Modefotografie gaat toch om kleding en mooie slanke modellen?’ Nou dat beeld wat ik er vroeger over had is compleet veranderd na mijn scriptie en uiteindelijke serie!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.