Een fotograaf met kleurenblindheid; hoe ga je ermee om?

Een fotograaf met kleurenblindheid; hoe ga je ermee om?

Een fotograaf met kleurenblindheid is als een schilder zonder penseel. Kunnen we hier spreken over een taboe? Ik ben een fotograaf met kleurenblindheid, maar ik heb me daar nooit door laten tegenhouden, ondanks sommige uitspraken. Is het als kleurenblinde fotograaf écht onmogelijk om fotograaf te worden? In deze blog deel ik mijn ervaringen en vertel ik hoe je om kunt gaan met kleurenblindheid.

Wat is kleurenblindheid?

Allereerst even wat kleine info over kleurenblindheid. De meest voorkomende vorm is de rood-groen-kleurenblindheid. Dat betekent dat je geen onderscheid kunt maken tussen rood- en groentinten. Ongeveer 1 op de 20 mannen heeft daar last van, want uit onderzoek blijkt dat mannen daar veel vaker last van hebben dan vrouwen. Ook de kleur blauw kan voor sommigen een probleem vormen. Dat komt door de kegeltjes in je ogen. Meestal treedt kleurenblindheid namelijk op als één of meer van die drie typen kegeltjes niet goed of helemaal niet werken, want de kegeltjes nemen de kleuren waar. Doet één bepaald kegeltje het niet bij jou, dan kan het betekenen dat je bepaalde kleuren niet van elkaar kunt onderscheiden. Kan jij in de afbeelding hieronder alle cijfers ontdekken? Zo niet, dan ben je misschien wel kleurenblind!

Kleurenblindheid
Bron: Leeftips.nl

Kunstlicht is je grootste vijand

Laten we maar meteen met míjn grootste vijand beginnen. Het fotograferen in kunstlicht is voor mij ontzettend lastig. Vooral in combinatie met daglicht, want dan heb je twee verschillende kleurtinten in je foto. Dat is een ramp! Daarnaast kan kunstlicht allerlei verschillende kleurtinten hebben. Je hebt dan al snel een blauwe (of andere) kleurzweem over je foto en als je moeite hebt met de kleur blauw, dan ben je de sjaak, want dan zie je de blauwe zweem in je foto niet. Maak je geen zorgen. Ook fotografen die niet kleurenblind zijn lijken dat soms wél, omdat mengkleuren altijd een lastig aspect blijven binnen de fotografie.

Kies de juiste witbalans

Als kleurenblinde hoeft de witbalans niet altijd een probleem te zijn. De camera’s worden namelijk steeds beter en de camera’s geven de kleuren steeds beter weer. Je kan de witbalans dus gerust op automatisch zetten tijdens het fotograferen, want vaak heeft de camera het bij het rechte eind. Combineer je dit door te fotograferen in RAW, dan kan je achteraf de witbalans nog heel goed aanpassen in een fotobewerkingsprogramma, mocht de foto te warm of te koud zijn en niet de juiste kleuren weergeven. Wil je jezelf tijd besparen tijdens de nabewerking, dan kan je ter plekke een juiste witbalans instellen zoals bewolkt, zonlicht, kunstlicht of handmatig. Dan hoef je in de nabewerking de beelden niet gelijk te maken en dat bespaart tijd.

Laat ik het nog wel even benadrukken. Er is geen man overboord als de witbalans niet altijd in orde is, maar het kiezen van de juiste witbalans is wel essentieel, of je dat nu vooraf instelt of tijdens de nabewerking. De camera of jouw ogen hebben het niet altijd goed, vooral als je kleurenblind bent, dus let daar goed op.

Kleurenblindheid
Links witbalans kunstlicht, rechts direct uit de camera met witbalans automatisch. Beide niet ideaal in een ruimte met kunstlicht én daglicht.

Tip!

Er bestaat een handige truc om de witbalans handmatig in te stellen. Dat is door gebruik te maken van een wit A4’tje of eventueel een grijskaart. Maak een beeldvullende foto van een wit A4’tje of grijskaart in het licht waarin je moet fotograferen. Daarna kun je de foto van het A4’tje of grijskaart gebruiken om handmatig de witbalans in te stellen. De camera gebruikt dan de kleuren van het A4’tje of de grijskaart om de juiste kleuren te gebruiken. Er zijn nog wel een paar extra stappen nodig om dit in te stellen. Die stappen zijn voor Canon en Nikon verschillend van elkaar, maar er staat genoeg over op het internet.

RAW of JPEG?

Fotografeer je in RAW, dan hebben je foto’s achteraf nog werk nodig omdat je een RAW-bestand kan vergelijken met het negatief van vroeger. Bij een JPEG-bestand is dat niet het geval. Dan is de foto vaak meteen ‘goed’ qua kleur en contrast en bruikbaar. Je kan er dus voor kiezen om in JPEG te fotograferen, maar het is aan te raden om te fotograferen in RAW. Als je fotografeert in RAW kan je het beeld namelijk achteraf volledig bewerken en dus óók de kleuren en de witbalans. Lang leve RAW.

Kleurenblindheid
Hierboven kun je goed de verschillen zien in het bestandsformaat. Links is de foto opgeslagen als RAW bestand, rechts als JPEG

Laat iemand achteraf je kleuren controleren

Hoe goed je ook bent in het bewerken van foto’s, je bent en blijft kleurenblind en je zult dus altijd moeite hebben in het onderscheiden van bepaalde kleuren. Als je de natuur fotografeert, dan moeten de kleuren van het landschap met elkaar overeen komen. Als je portretten maakt, dan krijg je te maken met verschillende huidtinten, zeker in een studio. Fouten zijn zo gemaakt. Vraag daarom altijd iemand anders om even te kijken naar de foto en de kleuren. Better safe than sorry.

Kalibreer je beeldscherm!

Je kan alle bovenstaande tips toepassen, maar is je beeldscherm niet gekalibreerd, dan heeft het geen enkele zin. Misschien herken je het wel. Je hebt veel moeite gedaan om een foto te optimaliseren en kleuren aan te passen. Na het afdrukken van de foto lijkt het eindresultaat totaal niet op de foto zoals die op je beeldscherm te zien is. Als fotograaf is het dus ontzettend belangrijk dat je je foto’s bewerkt op een gekalibreerd scherm, óók als je kleurenblind bent. Je kunt de foto dan naar waarheid en naar eigen perceptie bewerken zonder dat je bang hoeft te zijn dat de foto er op een ander scherm anders uit ziet.

Gevoel en emotie boven het technische gedeelte

Dat jij als fotograaf een technisch goede foto kunt maken is belangrijk, maar als jij een technisch goede foto hebt zonder enig gevoel of emotie, dan kijk je er al snel overheen en is het niet interessant. Weet jij ontzettend veel gevoel of emotie in een foto vast te leggen, dan heb je al een streepje voor op de rest. Gevoel en emotie hoeven niet per sé door een persoon te komen, maar dat kan ook door het kiezen van een goede compositie, andere perspectieven en menselijkheid.

Zwart wit fotografie

Kom je er echt niet uit, dan heb je natuurlijk altijd nog de mogelijkheid om alles in zwart wit te fotograferen 😉

Kleurenblindheid
© Renzo Gerritsen – RG-Fotografie.com

Ben jij kleurenblind, maar heb je toch de ambitie om iets met fotografie te gaan doen? Laat je kleurenblindheid je dan vooral niet in de weg staan! Er zijn genoeg manieren die je kan toepassen om met je kleurenblindheid om te gaan. Daarnaast heb je vast wel iemand die niet kleurenblind is en het even voor je kan controleren. Een aanpassing hier en daar is natuurlijk zo gedaan!

Dit bericht is ook geplaatst op CameraNu.nl.

4 Replies to “Een fotograaf met kleurenblindheid; hoe ga je ermee om?”

  1. Renzo, interessant artikel. Nog nooit over nagedacht. Ik ben het helemaal met je eens dat kleurenblindheid je niet moet weerhouden om met fotografie bezig te zijn. Maar ik vraag me wel af of het slim is om professioneel met fotografie bezig te zijn. Het voelt dan toch een beetje als een handicap waar je klanten de dupe van worden. Ongetwijfeld zijn er kleurenblinde fotografen die wel succesvol zijn, zoals er altijd uitzonderingen zijn die de regel bevestigen. Maar gemiddeld genomen, kun je, als je weet dat je kleurenblind bent, waarschijnlijk beterde fotografie vooral als hobby blijven beoefenen. Hoe zie jij dit?

    1. Hoi Rogier,

      Terechte vraag! Ik ben zelf kleurenblind en ben nu professioneel met fotografie bezig, maar ik denk niet dat ik het werk moet gaan doen wat jij doet. Zoals ik al zei, kunstlicht is mijn grootste vijand. Als dat in combinatie is met portret, dan wordt het voor mij lastig om alleen al de juiste huidtint te krijgen. Sterker nog, dan denk ik dat ik veel fouten ga maken waarvan ik niet eens weet dat ik ze maak. Als dat portretten zijn die met daglicht zijn gefotografeerd, dan weet ik mezelf uitstekend te redden. Het ligt er dus ook aan wat voor fotografie je wilt beoefenen.

      Ik denk, dat wanneer je er écht voor gaat, dat een fotograaf die kleurenblind is ook het werk kan doen wat jij doet. Dat wordt uiteraard een stuk lastiger en gaat er veel meer tijd in zitten voordat je weet wanneer een huidtint de juiste kleur is, maar het is zeker mogelijk. Dan moet je er wel 1000% voor gaan. Maar er zijn ook hardlopers met een kunstbeen die ons beide eruit rennen. 🙂

      Groet,
      Renzo

  2. Hi Renzo, dank voor je openheid, goed om dit onderwerp eens toe te lichten. Ik ben zelf kleurenzwak, dus inderdaad bepaalde getallen zie ik (echt) niet :-). Ik merk dat er weinig kennis van is, terwijl 1 op de 20 mannen er last van moet hebben (dat zijn heel wat fotografen). Goed om je tips te lezen, dank. vr. gr. Hans

    1. Hoi Hans,

      Dank voor het lezen en voor je reactie! Ja, het kan soms knap lastig en vervelend zijn. Ben blij dat jij er wat aan hebt 🙂 Zelf kon ik namelijk ook weinig vinden over fotograferen met kleurenblindheid. Succes Hans!

      Groeten,
      Renzo

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.