Home | Deel 2: Waarom zou je nu nog analoog fotograferen? Ontwikkelen doe je zo
Ontwikkelen doe je zo
Fotografie tips

Deel 2: Waarom zou je nu nog analoog fotograferen? Ontwikkelen doe je zo

In het tweede deel van analoog fotograferen verteld Dave Krooshof hoe je een film zelf kunt gaan ontwikkelen. En wat blijkt het is helemaal niet zo lastig als dat het lijkt. Wel moet je wat geduld hebben en geconcentreerd bezig zijn. Lees daarom snel verder en leer van Dave hoe je een filmrolletje zelf kunt ontwikkelen.

Zwartwitfilm ontwikkelen doe je bijvoorbeeld zo

De kosten van analoog fotograferen kunnen gierend uit de klauwen lopen als je elk rolletje laat ontwikkelen, afdrukken, en inscannen. Zelf ontwikkelen en inscannen is stukken goedkoper, en bij zwartwitfotografie kun je we ook nog wat smaak aan toevoegen. En het kan gewoon tijdens het televisiekijken. Om je een indruk te geven van hoe dat gaat, is hier mijn recept.

Benodigdheden:

  • 0 donkere kamers, want dit is niet nodig.

Van de fotovakhandel:

  • 1 wisselzak
  • 1 ontwikkeltankje
  • 1 droogtrektang
  • 2 filmwasknijpers, die met twee tanden door de film heen prikken

Chemie:

  • Flesje Amaloco AM74 developer (goed voor 25 films)
  • Flesje Ilfostop (goed voor tientallen films)
  • Flesje Ilford Rapid Fixer (ook goed voor tientallen films)
  • Download de handleidingen hiervan, zodat je weet in welke verdunningen je het aanmaakt, en wat de standaardtijden zijn.

Overige hardware:

  • 1 digitale aquariumthermometer waarop je delen van graden nauwkeurig kunt aflezen.
  • 1 timer, of nog handiger, een develop app op je telefoon.

Ontwikkelen doe je zo

Plastic flessen:

  • 500ml maatcilinder waarmee je vrij precies 480 kan afmeten
  • 20ml spuitje van de apotheek
  • 3 halve literflesjes met een beetje wijde hals, waarvan 1 kleurloos plastic is
  • 1 lege oude limonadefles, ook met een wijde hals, voor het afval
  • 0 Trechters. Deze vind ik niet handig, want daarmee kan je niet snel je tank leeggieten

Al deze spullen bewaar ik in 1 klein plastic kratje.

Ontwikkelen doe je zo

Hoe begin je? De voorbereiding

Maak 1 flesje Ilfostop en twee flesjes Rapid Fixer aan, in de juiste verdunning. Ilfostop moet in een kleurloze fles, want je moet de kleur van dit spul kunnen zien. Merk op dat 1+9 niet 1 op 9 betekent, maar 1 deel spul, plus 9 delen water, samen 10. Merk de flesjes duidelijk, met “Ilfostop”, “Fixeer 1” en “Fixeer 2”. Merk de doppen ook.

Was je handen met zeep, zodat je geen vingerafdrukken op de film gaat achterlaten.

Doe de film, en alle onderdelen van de ontwikkeltank in de wisselzak, en maak deze goed dicht.

Pak het begin van de film, en doe deze onder de nokken van de spiraal. Door de helften van de spiraal te roteren, trek je de film er in. Hoe de nokken ongeveer bovenaan. Begeleidt de film met je pinken, zodat de hij niet scheef gaat lopen, en zeker niet knakt. Op het laatst moet je de film losknippen van de cassette, of bij rolfilm, afscheuren van het papier. Draai de trechterdeksel op de tank. Deze is nu lichtdicht. Met de tweede deksel is hij ook waterdicht. Kijk een paar youtubes hierover, of oefen in het licht met wat ontwikkelde negatieven.

Ik maak altijd one-shot-developer, met net genoeg chemicaliën voor 1 film, wat ik niet hergebruik. Om de waterspiegel in de tank toch hoog genoeg te hebben, verdun ik 20ml Amaloco AM74 ontwikkelaar met 480ml water. Met zo’n slappe verdunning moet je langer ontwikkelen dan wanneer je ontwikkelaar aanmaakt voor 5 films, namelijk 2,3x de standaardtijd die in de handleiding staat. Voor Ilford HP5 film kom ik op 17 minuten. In een volgend stuk leg ik nog wel eens uit waarom ik dit zo doe. De ontwikkelaar zuig ik op met een 20ml spuitje van de apotheek.

Hoe stel je de timer in?

De ontwikkeltijd (hangt van de film, van de belichting en van de ontwikkelaar af, en komt precies)

  • 30sec stopbad
  • 5m fixeer 1
  • 3m fixeer 2
  • 10m spoelen

Het water moet exact 20 graden zijn. Als het 1 graad warmer is, moet je zo’n 7% korter ontwikkelen. Voor elke ontwikkelaar zijn er grafieken of tabellen. Handiger is om gewoon water van 20 graden te tappen, dat scheelt rekenwerk. Beetje warm erbij, beetje koud, roeren, nog een beetje water, tot het 20,0 graden is.

Start de tijd!

Giet het water in de tank terwijl je de ontwikkelaar er ook bij spuit. Met de roerpook van de tank kun je de film in de tank ronddraaien, waarmee je alles 30 sec lang mengt. Doe dan de deksel er op, en draai de tank 2x helemaal om, en zet hem hard neer, om belletjes van de film te tikken. Dat omdraaien doe je daarna 2x elke 30 sec, met een rustige beweging. Wat er gebeurt, is dat alle belichte korrels gaan aangroeien met zilver uit de ontwikkelaar. Het negatief wordt hoe langer hoe zwarter. Daarom komt de tijd heel precies.

Als de tijd om is, giet je de inhoud meteen in de lege fles. Het mag niet in het milieu, want door het zilver in de oplossing gaan de bacteriën in het milieu en/of de biologische waterzuivering dood. Inleveren bij het afvalpunt, dus.

De volgende stappen zijn niet zo tijd-sensitief

Giet de 500ml aangemaakte Ilfostop in de tank. Dat is citroenzuur met een extra gele kleur. Roteer de film even flink. Giet het daarna terug in de fles. Je kunt het stopbad zeker 10x hergebruiken, tot de gele kleur omslaat en paarsig wordt.

Op dit punt was ik mijn handen weer, om eventuele druppels zuur en ontwikkelaar die aan het deksel zaten, er af te spoelen. Ik spoel het deksel ook af.

Giet daarna de fixeer erin. Roteer de film, sluit de tank, en keer hem elke 30 seconde 2x helemaal om. Fixeer maakt dat de film straks tegen licht kan, en maakt de lichte delen van de film doorzichtig. Dat moet gewoon lang genoeg gebeuren. Fixeer kun je hergebruiken, en testen met een stukje belichte, niet-ontwikkelde film. Dat moet binnen enkele minuten bleken.

Na 5 minuten giet je Fixeer 1 terug, en doe je hetzelfde nog 3 minuten met Fixeer 2. Voor de zekerheid.

En dan: Spoelen. 10 minuten met stromend water. Dit is het magische moment. De deksels mogen er af, want de film kan nu tegen licht. Tijdens het spoelen worden de plaatjes steeds beter zichtbaar. Spoelen moet wel goed en grondig gebeuren, anders verkleurt de film blauw. Ik sop de film altijd flink in de tank. Ondertussen spoel ik ook alle andere dingen af. Het gaat schoon en droog mijn kratje weer in. Als de film zo klaar is, heb ik ook alles weer opgeruimd.

Ontwikkelen doe je zo

Ontwikkelen doe je zo

Ik doe er op het laatst een paar druppels isopropanol bij, dan droogt de film streeploos. Sommige mensen gebruiken dreft, maar daarvan gaat de ontwikkelaar bij de volgende film schuimen. Hang de film op aan een filmhaak, daar kan de film niet uitschieten. Droogtrekken met een tangetje met een soort ramenwissers, verkrijgbaar bij de fotovakhandel, is echt de manier om kalkvlekken te voorkomen.

Laat de film een paar uur drogen, dan wordt hij mooi vlak. Gek genoeg trekt de film krom als hij vlak bij een muur hangt. Ik gebruik een haakje dat in het plafond zit.

Ontwikkelen doe je zo

En dan… Scannnen! Want anders heb je de analoge foto niet digitaal 🙂

Workshop Lange Sluitertijden

Over de auteur

Gastblogger

Gastblogger

Gastbloggers zijn enthousiaste fotografieliefhebbers die hun eigen blik hebben op het onderwerp fotografie. Ze hebben een eigen bijdrage geleverd aan DeFotoblogger, maar behoren niet tot het vaste bloggers team.

Reactie geven

Klik hier om een reactie te geven